Performans Düşüklüğü Nedeni İle İş Sözleşmesinin Feshi Nedir? Konya'da Uzman Avukat Desteğiyle Güvende Kalın (2025)
Performans, işçinin iş sözleşmesinden doğan edimlerini belirlenen ölçütlere uygun şekilde yerine getirme derecesidir. Türk iş hukukunda, işçinin performansının süreklilik arz eden biçimde yetersiz olması, geçerli ve haklı nedenle fesih bakımından önem taşır. Ancak performans düşüklüğü, her durumda feshe gerekçe oluşturmaz; belirli kriterlerin sağlanmış olması gereklidir.
Yargıtay kararlarına göre işçinin performansının düştüğünü gösteren olgular:
- İşçinin ortalama benzer işi görenlere göre daha az verimli çalışması,
- Gösterdiği niteliklerden beklenenden daha düşük performansa sahip olması,
- İşe yoğunlaşmasının giderek azalması,
- İşe yatkın olmaması,
- Öğrenme ve kendisini geliştirme konusunda yetersiz kalması,
- Sık sık hastalanması,
- Çalışamaz duruma getirmemekle birlikte işini gerektiği şekilde yapmasını devamlı olarak etkileyen hastalığa yakalanması,
- Uyum yeterliliğinin azalması gibi işyerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen sebeplerdir.
İş Sözleşmesinin Türünün Tespiti
Bu ayrımların doğru yapılması, hem işçi hem de işveren açısından hak kaybını önlemek adına önemlidir; uygulamada bu noktada uzman bir Konya iş hukuku avukatı görüşünün alınması faydalı olacaktır.
Hukuken geçerli bir iş sözleşmesinin sona erme sebepleri, yapılan sözleşmenin türüne göre farklılık göstermektedir. İş Kanunu’na göre süreleri bakımından iş sözleşmeleri; belirli süreli iş sözleşmesi ve belirsiz süreli iş sözleşmesi olarak ikiye ayrılmaktadır. İş ilişkisinin bir süreye bağlı olarak yapılmadığı halde sözleşme belirsiz süreli sayılır.
Belirli süreli işlerde veya belli bir işin tamamlanması veya belirli bir olgunun ortaya çıkması gibi objektif koşullara bağlı olarak işveren ile işçi arasında yazılı şekilde yapılan iş sözleşmesi belirli süreli iş sözleşmesidir. Bu sözleşme türünde süre yönünden herhangi bir sınır yoktur ancak bir yıldan fazla süreli bir iş için yapılacak sözleşmenin yazılı şekilde düzenlenmesi zorunludur. Ayrıca belirli süreli iş sözleşmesi, esaslı bir neden olmadıkça, birden fazla üst üste (zincirleme) yapılamaz. Aksi halde iş sözleşmesi başlangıçtan itibaren belirsiz süreli kabul edilir. (İşK m.11)
Belirli Süreli Iş Sözleşmelerinin Sona Erme Sebepleri:
- Taraflardan birinin ölmesi
- İşçi veya işveren tarafından haklı neden ile fesih
- Kararlaştırılan sürenin dolması
- Karşılıklı anlaşmayla sona ermedir.
Belirsiz Süreli Iş Sözleşmelerinin Sona Erme Sebepleri:
- İşveren tarafından geçerli sebeple fesih
- İşçi veya işveren tarafından haklı nedenle fesih
- Diğer tarafa ihbar yoluyla(olağan) fesihtir.
BELİRSİZ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMELERİNDE
Belirsiz süreli iş sözleşmelerinde fesih süreçleri, hata yapılması halinde ciddi hak kayıplarına yol açabileceğinden, taraflar çoğu zaman bir Konya iş hukuku avukatından hukuki danışmanlık almaktadır.
İşçinin Performans Düşüklüğü İle Sözleşmenin Geçerli Sebeple Feshi
İş Kanunu m.18 uyarınca “işveren, işçinin yeterliliğinden veya davranışlarından ya da işletmenin, işyerinin veya işin gereklerinden kaynaklanan geçerli bir sebebe dayanmak zorundadır.” Performans düşüklüğü, işçinin yeterliliği ve davranışları kapsamında değerlendirilir. İşverenin, sözleşmeyi işçinin performans düşüklüğü sebebi ile feshetmesi için kanuna ve Yargıtay içtihatlarına göre şu şartların sağlanması gerekmektedir:
- İşyerinde otuz veya daha fazla işçi, fesih bildirimi yapıldığı tarihte çalışıyor olmalıdır. ( İşverenin aynı işkolunda birden fazla işyerinin bulunması halinde, işyerinde çalışan işçi sayısı, bu işyerlerinde çalışan toplam işçi sayısına göre belirlenir.)
- İşten çıkarılan işçinin fesih bildirimi tarihinde en az altı aylık kıdemi olmalıdır.(İşçinin altı aylık kıdemi, aynı işverenin bir veya değişik işyerlerinde geçen süreler birleştirilerek hesap edilir.)
- Fesih sebebi yazılı olarak açık ve kesin bir şekilde belirtilmelidir.
- Fesih sebebi, objektif ve eşitlik ilkesine uygun olmalıdır.
- Performans düşüklüğü sürekli olmalıdır.
- Fesihten önce işçi uyarılmalıdır.
- İşK m.17’deki ihbar sürelerine uyulmalıdır.
-“Hakkındaki iddialara karşı savunmasını almadan bir işçinin belirsiz süreli iş sözleşmesi, o işçinin davranışı veya verimi ile ilgili nedenlerle feshedilemez. Ancak, işverenin 25 inci maddenin (II) numaralı bendi şartlarına uygun fesih hakkı saklıdır.” (İşK m.19/2)
- ”Fesih son çare olmalı” ilkesine dikkat edilmelidir.
- Verimliliğin düşmesine sebep olan bazı olgular sözleşmenin feshini geçersiz kılar. Yani verimliliğin bu sebeplerden dolayı düştüğü gözlemleniyorsa işveren sözleşmeyi feshedemez.
İşK m.18’de bu haller sayılmıştır:
“Özellikle aşağıdaki hususlar fesih için geçerli bir sebep oluşturmaz:
a) Sendika üyeliği veya çalışma saatleri dışında veya işverenin rızası ile çalışma saatleri içinde sendikal faaliyetlere katılmak.
b) İşyeri sendika temsilciliği yapmak.
c) Mevzuattan veya sözleşmeden doğan haklarını takip veya yükümlülüklerini yerine getirmek için işveren aleyhine idari veya adli makamlara başvurmak veya bu hususta başlatılmış sürece katılmak.
d) Irk, renk, cinsiyet, medeni hal, aile yükümlülükleri, hamilelik, doğum, din, siyasi görüş ve benzeri nedenler.
e) 74 üncü maddede öngörülen ve kadın işçilerin çalıştırılmasının yasak olduğu sürelerde işe gelmemek.
f) Hastalık veya kaza nedeniyle 25 inci maddenin (I) numaralı bendinin (b) alt bendinde öngörülen bekleme süresinde işe geçici devamsızlık.”
İşçinin Hakları Ve Alacakları
Özellikle işe iade başvurusu ve arabuluculuk süreçlerinde, sürelerin hak düşürücü niteliği sebebiyle Konya iş hukuku avukatı desteği alınması tavsiye edilmektedir.
“İş sözleşmesi feshedilen işçi, fesih bildiriminde sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli bir sebep olmadığı iddiası ile fesih bildiriminin tebliği tarihinden itibaren bir ay içinde işe iade talebiyle, İş Mahkemeleri Kanunu hükümleri uyarınca arabulucuya başvurmak zorundadır. Arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması hâlinde, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren, iki hafta içinde iş mahkemesinde dava açılabilir. Taraflar anlaşırlarsa uyuşmazlık aynı sürede iş mahkemesi yerine özel hakeme de götürülebilir. Arabulucuya başvurmaksızın doğrudan dava açılması sebebiyle davanın usulden reddi hâlinde ret kararı taraflara resen tebliğ edilir. Kesinleşen ret kararının da resen tebliğinden itibaren iki hafta içinde arabulucuya başvurulabilir.” (İşK m.20)
İş güvencesine sahip olan işçi fesih bildiriminin tebliğinden itibaren 1 ay içinde işe arabulucuya başvurmak ve anlaşma sağlanamaması akabinde iki hafta içerisinde işe iade davası açmak zorundadır. Bu süreler hak düşürücü sürelerdir ve geçirildiği takdirde işçi işe iade talebinde bulunamaz.
“İşverence geçerli sebep gösterilmediği veya gösterilen sebebin geçerli olmadığı mahkemece veya özel hakem tarafından tespit edilerek feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işveren, işçiyi bir ay içinde işe başlatmak zorundadır.” (İşK m.21/1)
Ancak işverenin işçiyi tekrardan işe başlatması için öncelikle işçinin, kesinleşen mahkeme kararından itibaren on iş günü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunması gerekmektedir. Aksi takdirde fesih geçerli sayılır ve işveren sadece bunun hukuki sonuçları ile sorumlu olur.
İşçinin İşe Başlatılması Durumunda Hakları Ve Alacakları
- Boşta geçen süre için en fazla 4 aya kadar işçinin ücreti
- İşçiye kıdem ve ihbar tazminatı önceden ödenmişse bunlar boşta geçen sürenin ücretinden mahsup edilir.
İşçinin İşe Başlatılmaması Durumunda Hakları Ve Alacakları
- Dört aydan sekiz aya kadar işe başlatmama tazminatı
- Boşta geçen süre için en fazla 4 aya kadar işçinin ücreti
- İhbar tazminatı
- Kıdem tazminatı
İşçinin Performans Düşüklüğü İle Sözleşmenin Haklı Nedenle Feshi
İşK m.25/2’de sayılan haller, işçinin performans düşüklüğüne sebep oluşturuyorsa işveren, ihbar sürelerine ve sözleşme bitimi süresine uymadan işçinin bu çeşit davranışlarda bulunduğunu öğrendiği günden başlayarak altı iş günü geçtikten ve her halde fiilin gerçekleşmesinden itibaren bir yıl içinde sözleşmeyi haklı nedenle derhal feshedebilir.
İşçi, yine iş güvencesi kapsamındaysa yukarıda açıklandığı gibi işe iade davası açabilir.
Kanunda sayılan haklı nedenle feshe sebep olan ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller:
“II- Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri:
a) İş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri için gerekli vasıflar veya şartlar kendisinde bulunmadığı halde bunların kendisinde bulunduğunu ileri sürerek, yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler veya sözler söyleyerek işçinin işvereni yanıltması.
b) İşçinin, işveren yahut bunların aile üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak sözler sarfetmesi veya davranışlarda bulunması, yahut işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ihbar ve isnadlarda bulunması.
c) İşçinin işverenin başka bir işçisine cinsel tacizde bulunması.
d) İşçinin işverene yahut onun ailesi üyelerinden birine yahut işverenin başka işçisine sataşması, işyerine sarhoş yahut uyuşturucu madde almış olarak gelmesi ya da işyerinde bu maddeleri kullanması.
e) İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanmak, hırsızlık yapmak, işverenin meslek sırlarını ortaya atmak gibi doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlarda bulunması.
f) İşçinin, işyerinde, yedi günden fazla hapisle cezalandırılan ve cezası ertelenmeyen bir suç işlemesi.
g) İşçinin işverenden izin almaksızın veya haklı bir sebebe dayanmaksızın ardı ardına iki işgünü veya bir ay içinde iki defa herhangi bir tatil gününden sonraki iş günü, yahut bir ayda üç işgünü işine devam etmemesi.
h) İşçinin yapmakla ödevli bulunduğu görevleri kendisine hatırlatıldığı halde yapmamakta ısrar etmesi.
ı) İşçinin kendi isteği veya savsaması yüzünden işin güvenliğini tehlikeye düşürmesi, işyerinin malı olan veya malı olmayıp da eli altında bulunan makineleri, tesisatı veya başka eşya ve maddeleri otuz günlük ücretinin tutarıyla ödeyemeyecek derecede hasara ve kayba uğratması.” (İşK m.25/2)
İşçinin Hakları Ve Alacakları
- İşçi haksız nedenle feshin tespiti davası açabilir. Aksi takdirde işveren fesih gerekçesinde haklı ise kıdem tazminatı alamaz ve ihbar tazminatı alamaz.
- Mahkeme tarafından tespit davası sonucunda fesih sebebi haksız olarak kararlaştırılırsa işçi iş güvencesine sahip olmak şartıyla işe iade davası açabilir ve diğer hukuki alacaklarını talep edebilir.
BELİRLİ SÜRELİ İŞ SÖZLEŞMELERİNDE
Belirli süreli iş sözleşmelerinde yanlış fesih yapılması ciddi tazminat riskleri doğurabileceğinden, uygulamada bu tür değerlendirmeler genellikle Konya iş hukuku avukatlarının yönlendirmesiyle yapılmaktadır.
Sözleşme geçerli sebeplerle feshedilemez. Sözleşme bitiminden önce işveren tarafından sadece İşK m.25/2’deki haklı sebeplerle işçinin performans düşüklüğü öne sürülerek sözleşme ihbarsız olarak feshedilebilir.(haklı sebepler ve süreç belirsiz süreli ile aynıdır. Yukarıda açıklanmıştır.
İşçinin Hakları Ve Alacakları
- Belirsiz sürelide olduğu gibi işçi işe iade davası açamaz.
- Fesih haklı nedenlere dayanmıyorsa tespit davası açılabilir ve bakiye süreye ilişkin ücret tutarında tazminat talep edilebilir. Ayrıca haksız fesih tazminatı da talep edebilir.
- İhbar tazminatı alamaz.
Performans Düşüklüğünün İspatı
Feshin geçerli bir sebebe dayandığını ispat yükümlülüğü işverene aittir. İşçi, feshin başka bir sebebe dayandığını iddia ettiği takdirde, bu iddiasını ispatla yükümlüdür.
İşe İade Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme
İşe iade davası, tespit davaları için görevli mahkeme iş mahkemeleridir. Yetkili mahkeme ise; işin yapıldığı yer mahkemesi veya davalının ikamet ettiği yer mahkemesidir.
Konya İş Hukuku Avukatı ile İşe İade Sürecinizi Güvence Altına Alın
Performans Düşüklüğü Nedeni İle İş Sözleşmesinin Feshi, iş yaşamındaki en kritik hukuki süreçlerden biridir. Özellikle işten çıkarma işleminin geçerli bir nedene dayanmadığı durumlarda, süreci doğru yönetmek büyük önem taşır. Konya iş hukuku avukatı olarak, işçilerin bu süreci yasal çerçevede ve güçlü bir şekilde yürütmesini sağlıyoruz.
NAYA Hukuk & Danışmanlık, Konya’da iş hukuku alanında uzmanlaşmış bir avukatlık ofisi olarak, bugüne kadar sayısız işe iade davasında müvekkillerinin haklarını başarıyla savunmuştur. Davanın her aşamasında yanınızda oluyor, süreci şeffaf ve etkili biçimde yönetiyoruz.
Konya İşçi Avukatı ile Haklarınızı Etkin Şekilde Savunun
İşverenin sizi işten çıkarması, hukuka aykırı olabilir. Ancak bu durumu mahkemeye taşıyabilmek için hem süreci iyi anlamalı hem de yasal haklarınızı eksiksiz bilmelisiniz. Konya işçi avukatı olarak, müvekkillerimize işe iade davası sürecinde yalnızca hukuki bilgi değil; aynı zamanda stratejik rehberlik de sunuyoruz.
Konya’da faaliyet gösteren birçok iş yerinde işçiler, çoğu zaman haklarının farkında olmadan mağduriyet yaşamaktadır. Biz ise bu sürecin her aşamasında sizin için süreci şeffaf ve etkili biçimde yönetiyoruz.
📞 Sorularınız İçin Bize Ulaşın
İşe iade hakkınızı kaybetmeden önce bizimle iletişime geçin.
📍 Konya merkezli ofisimizden tüm Türkiye’ye online danışmanlık veriyoruz.
➡️ NAYA Hukuk & Danışmanlık İletişim Sayfası
➡️ Konya İş Hukuku Hizmetleri
